In de afgelopen 12 maanden werden ruim 11.000 personen van 16 jaar en ouder slachtoffer van seksueel grensoverschrijdend gedrag door zorgverleners, aldus het Wetenschappelijk Onderzoek en Datacentrum (WODC). Een deel van deze slachtoffers ervoer meerdere vormen van grensoverschrijdend gedrag. Van deze groep werden ruim 9.000 mensen geconfronteerd met offline seksuele intimidatie, terwijl bijna 3.000 personen online seksuele intimidatie meldden.
Daarnaast meldden bijna 2.000 mensen fysiek seksueel grensoverschrijdend gedrag, waaronder aanranding en verkrachting. Deze zorgwekkende cijfers roepen grote bezorgdheid op bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). De inspectie benadrukt dat zorginstellingen vaak pas actie ondernemen nadat er al een incident van grensoverschrijdend gedrag heeft plaatsgevonden. In 2023 ontving de IGJ 330 meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag door zorgverleners, een aantal dat vergelijkbaar is met het jaar ervoor. Echter, volgens het WODC zijn deze meldingen slechts een fractie van het werkelijke aantal incidenten.
De meeste meldingen die de inspectie ontving, betroffen lichamelijk seksueel grensoverschrijdend gedrag, zoals ongewenste aanrakingen en onterecht medisch onderzoek. Ook seksuele handelingen en verkrachting werden gemeld, soms onder het mom van medische ingrepen. Daarnaast hadden seksueel-getinte opmerkingen en appjes in 33 procent van de meldingen ernstige gevolgen voor het vertrouwen tussen zorgverleners en hun patiënten of cliënten.
Hoewel er in sommige sectoren al richtlijnen zijn om seksueel grensoverschrijdend gedrag te voorkomen, zoals in de jeugdhulp en gehandicaptenzorg, blijven andere sectoren zoals de geestelijke gezondheidszorg en verpleeghuiszorg achter. De IGJ roept zorginstellingen, zorgverleners en beroepsverenigingen op om meer te doen om dit gedrag te voorkomen.
In de gehandicaptenzorg werden de meeste meldingen ontvangen (90), gevolgd door de geestelijke gezondheidszorg (80) en de eerstelijnszorg (40). In de jeugdzorg kwamen 60 meldingen binnen, en in de verpleeghuiszorg/wijkverpleging 30. Van de meldingen ging 37 procent over eenmalig seksueel grensoverschrijdend gedrag, terwijl 34 procent meldde dat het gedrag zich over langere tijd voordeed. Het merendeel van de plegers is man, terwijl 67 procent van de slachtoffers vrouw is. In veel gevallen werd geen aangifte gedaan bij de politie, ondanks dat zorgverleners vaak ontslagen werden naar aanleiding van de meldingen.
