Op basis van onderzoek van Nivel | Maart 2026
Zorgprofessionals in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg beoordelen de kwaliteit van zorg gemiddeld met een 7,3, maar plaatsen daar direct een kritische kanttekening bij: het ontbreekt aan voldoende gekwalificeerd personeel om die kwaliteit structureel te kunnen waarborgen. Dat blijkt uit onderzoek van Nivel, het Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg, uitgevoerd onder verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten, verzorgenden, begeleiders en praktijkondersteuners.
Gehandicaptenzorg en intramurale ouderenzorg het hardst getroffen
Medewerkers in de gehandicaptenzorg en in verpleeghuizen noemen het gebrek aan voldoende gekwalificeerd personeel als de voornaamste belemmering voor het leveren van goede zorg. In deze sectoren is de zorgzwaarte hoog en zijn de eisen aan deskundigheid navenant. Wanneer die deskundigheid niet aanwezig is, raakt dat direct aan de veiligheid en het welzijn van cliënten. Het probleem is daarmee niet louter een operationeel knelpunt, maar een kwaliteitsvraagstuk met structurele implicaties.
Wijkverpleging toont opvallende verbetering
Binnen de wijkverpleging is een opmerkelijke ontwikkeling zichtbaar. Waar in 2019 nog veertig procent van de medewerkers aangaf dat een gebrek aan gekwalificeerd personeel de kwaliteit van zorg in gevaar bracht, is dat aandeel inmiddels gedaald naar twintig procent. Die halvering suggereert dat de wijkverpleging er beter in is geslaagd om de personele bezetting op peil te brengen of de organisatie van zorg beter af te stemmen op de beschikbare competenties. Het is een positief signaal in een sector die meer in het algemeen kampt met arbeidsmarktproblemen.
Huisartsenpraktijken minder onder druk
Huisartsenpraktijken rapporteren in vergelijking met de andere onderzochte sectoren minder hinder van personeelstekorten op het gebied van kwalificaties. Dat wil niet zeggen dat de huisartsenzorg geen personeelsvraagstukken kent, maar de specifieke problematiek van onvoldoende gekwalificeerd personeel als belemmering voor goede zorgverlening speelt er minder nadrukkelijk. De aard van de werkzaamheden en de organisatiestructuur van huisartsenpraktijken verklaren mogelijk een deel van dit verschil.
Grote sectorverschillen als signaal voor beleid
De uitkomsten van het Nivel-onderzoek maken duidelijk dat de arbeidsmarktproblematiek in de zorg niet uniform is. De verschillen tussen sectoren zijn groot, zowel in de ernst van het tekort als in de richting die de ontwikkeling opgaat. Voor beleidsmakers en zorginstellingen is dat relevant: een generieke aanpak van personeelstekorten schiet tekort als de onderliggende oorzaken en de ernst van het probleem per sector sterk uiteenlopen. Gerichte interventies in de gehandicaptenzorg en verpleeghuiszorg lijken op basis van dit onderzoek het meest urgent.
Duiding: kwaliteitscijfer verhult onderliggende spanning
Een gemiddeld rapportcijfer van 7,3 klinkt acceptabel, maar de context die zorgprofessionals zelf geven nuanceert dat beeld aanzienlijk. De zorg wordt geleverd ondanks personeelstekorten, niet dankzij een toereikende bezetting. Dat vraagt om voortdurende inspanning van individuele medewerkers om de kwaliteit op peil te houden, wat op termijn leidt tot hogere werkdruk en een verhoogd risico op uitstroom. De combinatie van vergrijzing, toenemende zorgzwaarte en een krappe arbeidsmarkt maakt dit tot een van de centrale uitdagingen voor de Nederlandse zorgsector in de komende jaren.
Bron: Nivel (nivel.nl), gepubliceerd in 2026.
