Op basis van berichtgeving van BN DeStem | Maart 2026
In de provincie Brabant wonen minder ouderen in een verpleeghuis dan eerder werd verwacht. Betere mogelijkheden voor zorg aan huis verklaren een deel van deze ontwikkeling. Toch zijn zorgaanbieders voorzichtig met conclusies: de vraag naar zware verpleeghuiszorg neemt op de lange termijn mogelijk juist toe, en de houdbaarheid van de huidige thuiszorgoplossingen is niet gegarandeerd. Dat meldt BN DeStem op basis van informatie uit de regio.
Minder instroom, geen afbouw van capaciteit
Verpleeghuizen in Brabant zien dat een deel van de ouderen die vroeger een intramurale plek nodig hadden, nu langer thuis kunnen blijven wonen met professionele ondersteuning. Desondanks kiezen de instellingen er niet voor om capaciteit af te bouwen. De redenering is dat de meest kwetsbare groep ouderen altijd toegang moet houden tot een verpleeghuisplek, en dat het onverstandig is om nu beschikbaarheid op te geven die later mogelijk hard nodig is.
Zoektocht naar alternatieven voor het klassieke verpleeghuis
Tegelijkertijd zijn er in de sector plannen om het traditionele verpleeghuismodel te heroverwegen. In plaats van grootschalige instellingen wordt er gekeken naar kleinschaligere en meer geïntegreerde woonvormen. Geclusterd wonen, waarbij ouderen zelfstandig wonen maar in elkaars nabijheid met gedeelde zorgvoorzieningen, wordt daarin als een veelbelovend alternatief gezien. Dergelijke tussenvormen kunnen een antwoord bieden op de behoefte aan meer eigen regie en sociale verbinding, terwijl professionele zorg toch binnen handbereik blijft.
Verschuiving in zorgzwaarte op wachtlijsten
In Zuidoost-Brabant is een opvallende verschuiving zichtbaar op de wachtlijsten voor verpleeghuiszorg. Het aantal ouderen met een relatief lichtere zorgzwaartepakketindicatie (ZZP4) neemt af, terwijl het aantal wachtenden met een zwaardere indicatie juist stijgt. Dit suggereert dat de groep die uiteindelijk een verpleeghuisplek nodig heeft, gemiddeld complexere zorg vereist. Voor zorgaanbieders betekent dit dat de vraag weliswaar minder groot is dan gevreesd, maar wel intensiever van aard wordt.
Thuiszorg en VPT als ventielen voor de druk
De uitbreiding van wijkverpleging en de inzet van het Volledig Pakket Thuis (VPT) spelen een belangrijke rol in de huidige situatie. Via het VPT kunnen ouderen met een zware zorgbehoefte verpleeghuiszorg ontvangen in de eigen woonomgeving, gefinancierd vanuit de Wet langdurige zorg. Dit maakt het mogelijk om de druk op intramurale plekken te verlichten zonder dat de kwaliteit van zorg per se afneemt. De maatregel wordt dan ook gezien als een van de factoren die het eerder voorspelde ‘doemscenario’ van overvolle verpleeghuizen heeft voorkomen.
Duiding: opluchting met voorbehoud
De situatie in Brabant illustreert hoe thuiszorgoplossingen de druk op verpleeghuizen vooralsnog beperken, maar ook hoe fragiel dat evenwicht is. De vergrijzing zet door, de zorgzwaarte van wachtenden neemt toe en de financiële houdbaarheid van uitgebreide thuiszorg staat elders onder druk, zoals de recente situatie bij Buurtzorg laat zien. De komende jaren zal blijken of de huidige aanpak schaalbaar is, of dat de zorgsector toch op zoek moet naar aanvullende capaciteit en financieringsmodellen. Alternatieven als geclusterd wonen kunnen daarin een rol spelen, maar vragen ook om investeringen in vastgoed, beleid en samenwerking tussen zorgpartijen.
Bron: BN DeStem (bndestem.nl), gepubliceerd in 2026.
